GGNet Warnsveld: hoe verduurzaam je een terrein vol oude en nieuwe techniek?

GGNet is een gespecialiseerde zorginstelling voor geestelijke gezondheidszorg in Noord- en Oost-Gelderland. Vanuit locaties in onder meer Apeldoorn, Doetinchem en Warnsveld begeleiden zij mensen met psychische problemen en ondersteunen zij hun naasten.

Joost Hollender

Adviseur bouwfysica

Op de hoofdlocatie in Warnsveld komt die zorg samen op een terrein van ruim 40.000 m². Een terrein met gebouwen uit verschillende perioden en installaties die in de loop der jaren zijn uitgebreid. Tegelijk is de ambitie duidelijk: verduurzamen en stap voor stap van het gas af.

Adviseur Bouwfysica Joost Hollender is vanuit Bordewijk betrokken bij dit vraagstuk. Hij vertelt over de complexiteit van het terrein, de keuzes die gemaakt moeten worden en waarom verduurzamen verder gaat dan techniek.

Eerst begrijpen hoe het terrein werkt

“GGNet benaderde ons met de vraag hoe zij hun CO₂-uitstoot kunnen terugbrengen. Op papier klinkt dat overzichtelijk. Maar op zo’n terrein kom je al snel veel meer tegen.”

Volgens Joost is het terrein in Warnsveld technisch gezien een puzzel.

“Alle gebouwen krijgen hun warmte vanuit één centraal ketelhuis. Van daaruit lopen leidingen naar de verschillende panden. Door de jaren heen is dat systeem uitgebreid met onder meer gasketels, WKK-installaties, zonnepanelen en elektrische boilers. Dan heb je dus oude en nieuwe techniek naast elkaar. Voordat je keuzes maakt, moet je eerst begrijpen hoe alles samenwerkt.”

Bordewijk bracht daarom het energiegebruik en de opwek per gebouw in beeld. Dat gaf inzicht in de huidige situatie én in de mogelijkheden voor de toekomst.

Niet alleen naar installaties kijken

Voor Joost werd al snel duidelijk dat de oplossing niet alleen in de installaties zit.

“Een aantal gebouwen is energetisch gezien matig tot slecht. Denk aan enkel glas of beperkte isolatie. Als je daar niets aan doet, blijft de energievraag hoog. Dan kun je wel een nieuwe installatie plaatsen, maar pak je het probleem niet bij de basis aan.”

Daarom kijkt Bordewijk breder: naar techniek, gebouwkwaliteit en comfort.

“Verduurzamen werkt pas goed als het ook iets oplevert voor de mensen die er werken, wonen of behandeld worden. Minder energie gebruiken is belangrijk, maar een prettiger binnenklimaat ook.”

Centrale oplossing of per gebouw?

Een belangrijke vraag is hoe GGNet het terrein stap voor stap van het gas kan halen.

“Ga je voor één centrale oplossing? Of kies je per gebouw wat het beste past? Dat is precies waar de complexiteit zit. Niet elk gebouw heeft dezelfde kwaliteit, dezelfde functie of dezelfde toekomst.”

Bordewijk werkt daarom met scenario’s. Daarbij wordt gekeken naar techniek, kosten, uitvoerbaarheid en lange termijn.

“Ontwikkelingen zoals waterstof zijn nog onzeker. Daarom kijken we vooral naar oplossingen waarvan we weten hoe ze werken en wat ze kosten. Warmtepompen, bijvoorbeeld in combinatie met bodemenergie, zijn dan een logische richting.”

Stap voor stap vooruit

Het project is opgedeeld in deelprojecten. Zo blijft de opgave behapbaar.

“Per gebouw kijken we wat nodig is en wat mogelijk is. Tegelijk moet je steeds het hele terrein blijven overzien. Want keuzes op de ene plek hebben invloed op de rest.”

Dat vraagt om afstemming met verschillende betrokkenen binnen GGNet.

“De corebusiness van GGNet is zorg, niet vastgoed of installatietechniek. Wij helpen om de technische keuzes concreet te maken en het proces overzichtelijk te houden.”

" De samenwerking met Bordewijk is heel erg prettig. De kennis van de materie is groot en we kunnen snel met elkaar schakelen. Joost en Arend zijn ook echt betrokken bij onze organisatie. Dat draagt bij aan een prettige en goede samenwerking. " -

Inge Kooijker - projectmanager Integraal Plan Groot Graffel - GGNet

Verder kijken dan de terugverdientijd

Volgens Joost gaat dit project niet alleen over kosten en investeringen.

“Als je puur financieel kijkt, is verduurzaming niet altijd snel terugverdiend. Zeker niet bij zo’n groot terrein. Maar het gaat ook over maatschappelijke verantwoordelijkheid, toekomstbestendigheid en de afspraken die de zorgsector heeft gemaakt over verduurzaming.”

Daarmee wordt het vraagstuk breder dan techniek.

“Je helpt een organisatie keuzes maken die passen bij waar ze naartoe wil.”

Eerste resultaten

De eerste inzichten zijn veelbelovend. Voor sommige gebouwen wordt een energiereductie van 80 tot 90% verwacht.

“Dat zijn mooie resultaten. Maar minstens zo belangrijk is dat er nu overzicht ontstaat. We weten beter waar de kansen liggen en welke stappen logisch zijn.”

De rol van Bordewijk

Voor Joost zit de waarde van Bordewijk vooral in het verbinden van de verschillende invalshoeken.

“Dit project gaat over bouwkunde, installatietechniek, energie, financiën en maatschappelijke keuzes. Alles speelt mee. Juist daarom is het mooi om aan te werken.”

Met onze opdrachtgevers gaan we verder dan alleen projecten realiseren. We bouwen aan langdurige samenwerkingen waarin vertrouwen, expertise en slimme oplossingen leiden tot échte meerwaarde.